Bu makale, Yeni Osmanlıcılık hareketinin idealleştirdiği tarih anlayışını eleştirerek, Osmanlı İmparatorluğu’nun az bilinen ve sarsıcı gerçeklerini göz önüne sermektedir. Yazar, imparatorluğu sadece bir romantizm penceresinden görmenin yanlış olduğunu savunurken, hanedanın etnik kökeninden devlet yönetimindeki yabancı etkisine kadar pek çok teknik veriyi paylaşmaktadır. Kaynakta, padişahların ve sadrazamların karşılaştığı siyasi suikastlar, halkın sahip olduğu sınırlı haklar ve ekonomik çöküşü hazırlayan Düyun-u Umumiye gibi kritik dönüm noktaları vurgulanmaktadır. Ayrıca, devletin son dönemindeki düşük okuryazarlık oranları ve sanayileşememe sorunu gibi sosyo-ekonomik gerçekler, belgelerle desteklenerek anlatılmaktadır. Bu çalışma, geçmişi yeniden canlandırma iddiasında olanların, tarihin hem başarılarını hem de acı gerçeklerini objektif bir şekilde kabul etmesi gerektiğini hatırlatır. Sonuç olarak, Osmanlı mirasına dair daha gerçekçi ve dengeli bir tarih bilinci oluşturulması hedeflenmektedir.